References in periodicals archive ?
Another guide to its location is to head for the high end of Carnau Gwys ridgeline which dominates the skyline as you ascend.
Follow the path around the southern end of Llan-y-Fan Fawr and up the side of Carnau Gwys where it can be seen winding towards the summit.
Gwer o Gaernarfon ydyw a arferai fod yn beintiwr tai, ond a dorrodd ei gwys ei hun ddeng mlynedd yn l a dechrau peintio ar ganfas.
"Mae'n dibynnu ar ddigwyddiadau ac rwy'n ymwybodol fy mod yn dilyn Archdderwyddon penigamp ond mae pob Archdderwydd yn torri ei gwys ei hun.
Caerwys: Caer + gwys teg, hardd fair stronghold) Ond rhaid i mi anghytuno a'r awdur!
Ymlaen at y gair "wys", sef "gwys" ac yn Saesneg, "summons".
Os oeddan ni am sefyll allan neu gael unrhyw fath o lwyddiant - a doeddan ni ddim gwahanol i neb arall - roedd rhaid inni gael trywydd neu gwys ein hunain i'w ddilyn.
Mae 'na nifer o enwau Cymraeg del iawn ar hon, gan gynnwys brith y fuches, brith y coed, sigldin y gwys, tinsigl brith, brith yr oged, brith yr had a llwyd y baw.
Bu'n aelod blaenllaw o Anweledig - un o grwpiau mwyaf llwyddiannus Cymru ar un adeg - cyn torri ei gwys ei hun efo'i grwp Mim Twm Llai.
Eryl (Dyfrig Evans) yw'r drymiwr mwstashiog sy'n tueddu i dorri ei gwys ei hun ac sy'n ymddangos nad yw'n malio am neb.
Gwys oedden nhw'n ei cheisio, er mwyn mynd i'r llys, a thynnu sylw at y ffaith ei bod yn Saesneg.
Un o'r pethau gwaethaf a wnaeth tra'n gwneud ei erthyglau oedd cymryd llond llaw o bapurau gwys, teipio enw Dafydd Bowen arnynt, a'i gyhuddo o bob math o droseddau gan ffugio llofnod Cadeirydd yr Ynadon arnynt.